Oxygen

INFORMATION

Kiseonik (lat. oxygenium, iz grč. ὀξύς‚ oxys — oštar, kiseo i γεννάω‚ gen — koji stvara, odnosno onaj koji stvara kiselinu) jeste hemijski element koji se označava simbolom O i ima atomski broj 8. U periodnom sistemu nalazi se u šestoj glavnoj grupi, odnosno pripada halkogenim nemetalima. On je najrasprostranjeniji element u Zemljinoj kori sa udelom od 48,9% do 49,4%, odnosno oko 30% po masenom udelu, po čemu je posle gvožđa drugi po rasprostranjenosti. Takođe čini i 20,8% Zemljine atmosfere.
U elementarnom obliku kiseonik se pretežno javlja kao kovalentni homodimer, tj. kao jedinjenje iz dva atoma sumarne formule O2, što označava molekularni kiseonik, dioksigen ili dikiseonik. On je bezbojan gas bez mirisa i ukusa, a u čistom vazduhu je zastupljen sa oko 20,942%. Neophodan je za sagorevanje i koroziju. Potreban je za život gotovo svih živih bića na Zemlji. Stvaraju ga biljke u procesu fotosinteze, ali ga i same troše za disanje, mada u manjoj meri odnosu na količinu koju proizvode fotosintezom. Za disanje biljke uzimaju kiseonik direktno iz vazduha ili resorpcijom iz vode (rastvoreni kiseonik). U visokim koncentracijama kiseonik je za većinu živih bića otrovan. Metastabilni, vrlo reaktivni alotropni oblik kiseonika sa tri atoma kiseonika O3 naziva se ozon.
Atomski kiseonik, odnosno kiseonik u obliku slobodnih, pojedinačnih atoma je stabilan samo pod ekstremnim uslovima, na primer u vakuumu u svemiru ili u vrelim atmosferama zvijezda. On ima određeni značaj kao međuproizvod u mnogim reakcijama u hemiji atmosfere.
Stabilni izotopi su 16O, 17O i 18O

ARTIST PHOTO

ALBUMS

ADVERTISEMENT